Aleja sławy

aleja slaw (orginal)

To jedna z większych atrakcji ulicy Piotrkowskiej, wzorem hollywoodzkiej Walk of Fame - upamiętniająca wieloletnią filmową tradycję miasta. Łódzka Aleja Sławy skończyła w tym roku 10 lat.

Łodzianom nie trzeba przypominać jak trafić na tę niezwykłą „aleję". Turystom podpowiadamy, że biegnie ona przed kinem „Polonia" przy ul. Piotrowskiej 67 oraz po drugiej stronie ulicy, przed Grand Hotelem. Część gwiazd znajduje się również u wylotu Alei Rubinsteina. Wszystkie są wykonane z mosiądzu i wmontowane w granitowe tablice wielkości 1 m kw. Zawierają nazwiska wybitnych postaci polskiego środowiska filmowego - aktorów, reżyserów, scenografów i operatorów. To prawdziwy pomnik filmu polskiego i znak filmowej tradycji Łodzi.

Z pomysłem Alei Sławy wystąpił w 1997 r. Jan Machulski. Od początku wiadomo było, że obejmie przynajmniej 20 gwiazd, dyskutowano jednak o jej lokalizacji. Środowisko szkoły filmowej z ówczesnym rektorem Henrykiem Klubą pragnęło, by gwiazdy biegły środkiem Piotrkowskiej na odcinku od al. Piłsudskiego do ul. Nawrot. Władze miasta wolały by aleja powstała w pasażu Schillera lub Rubinsteina. Ostateczny wybór lokalizacji był najbliższy marzeniom filmowców, którzy nie wyobrażali sobie gwiazdorskiej promenady w innym miejscu niż ulica Piotrkowska.

gwiazdy 1 (orginal)

Nie mniej kłopotów wywołał laureat pierwszej gwiazdy. Władze miasta chciały dedykować ją Andrzejowi Sewerynowi - słynnemu odtwórcy roli Maksa Bauma w „Ziemi obiecanej", środowisko Filmówki, tymczasem myślało o artyście ściślej związanym z Łodzią, absolwencie szkoły przy ul. Targowej. Sprawa zakończyła się kompromisem: pierwszą gwiazdą uhonorowano Andrzeja Seweryna, planując w niedługim czasie odsłonięcie drugiej - pamięci Jerzego Toeplitza, twórcy Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej.

Gwiazda Andrzeja Seweryna zabłysła przy ul. Piotrkowskiej w maju 1998 r. Jej uroczyste odsłonięcie stanowiło część obchodów Święta Łodzi, ale upamiętniało również dwa bardzo ważne jubileusze - 575. rocznicę nadania Łodzi praw miejskich oraz 50-lecie łódzkiej szkoły filmowej. Andrzej Seweryn zjawił się na uroczystości w kostiumie Don Juana, w którym występował wówczas na deskach Comediè Francaise w Paryżu. Aktor podkreślił w ten sposób związki pomiędzy kinem i teatrem, dwóch dziedzin, które w równym stopniu ukształtowały jego aktorską drogę.

Dziś na ul. Piotrkowskiej znajduje się 45 gwiazd i co roku przybywają kolejne. Każdy nowy projekt przegłosować musi Kapituła Alei Sławy, która zbiera się co najmniej raz na kwartał. Zasiadają w niej przedstawiciele PWSTFTviT (w tej kadencji: były rektor Jerzy Woźniak oraz rektor - elekt Robert Gliński, dziekani wydziałów i inni wykładowcy szkoły), Włodzimierz Tomaszewski, wiceprezydent miasta Łodzi, były przewodniczący Rady Miejskiej Sylwester Pawłowski, Elżbieta Czarnecka z Muzeum Kinematografii . W Kapitule zasiadał również pomysłodawca alei - zmarły w grudniu 2008 roku Jan Machulski.

gwiazdy3 (orginal)

Kapituła nie ma łatwego zadania - wniosków z propozycjami nowych gwiazd jest bardzo dużo. Nie zawsze dotyczą osób z łódzkiego środowiska filmowego, często też wymieniani są nieżyjący artyści. Kapituła pozostaje otwarta na najróżniejsze pomysły - swoje gwiazdy mają wybitni absolwenci łódzkiej szkoły, ale również inne osobowości kina polskiego, m.in. Krystyna Janda, Daniel Olbrychski, Marek Kondrat, Jerzy Kawalerowicz. Wśród tych, którym gwiazdę przyznano pośmiertnie są legendy kina, m.in.: Pola Negri, Stefan Jaracz, Zbigniew Cybulski, Piotr Sobociński i Tadeusz Łomnicki.

Propozycję nowej gwiazdy zgłosić może grupa lub stowarzyszenie filmowe albo teatralne. Uzasadniając kandydaturę pomysłodawca musi również wskazać źródło finansowania całego przedsięwzięcia. Gwiazdy nie są tanie, koszt projektu wraz z wykonaniem wynosi 6 tys. zł.

Gwiazdy z ulicy Piotrkowskiej odsłaniane są z okazji premier ciekawych filmów, sygnalizują obecność znanych osób na łódzkich festiwalach, honorują ważne dla nich daty. Zbigniew Rybczyński, słynny reżyser animacji odsłonił swoją gwiazdę w 1999 r. , podczas pierwszej edycji festiwalu „Powiększenie", który poświęcony został jego twórczości. Gwiazdę Włodzimierza Puchalskiego, słynnego przyrodnika-dokumentalisty odsłonięto podczas X Międzynarodowego Festiwalu Filmów Przyrodniczych. W 2001 r. gwiazdę przyznano nieżyjącemu operatorowi Piotrowi Sobocińskiemu. Odsłonięto ją podczas 9. edycji Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage, na którym uczczono Piotra Sobocińskiego Honorową Złotą Żabą.

gwiazdy4 (orginal)

Ostatnia (dotychczas!) gwiazda - Zbigniewa Zamachowskiego - ukazała się przed kinem Polonia w czerwcu tego roku. Uroczystość towarzyszyła obchodom osiemdziesiątych urodzin Jana Machulskiego, którego uczniem był laureat gwiazdy.

Gwiazdy symbolizują pamięć o wielkich ludziach kina. W grudniu 2006 r. po śmierci Leona Niemczyka na jego gwieździe stanęły znicze, przynoszone spontanicznie przez łodzian. Podczas ceremonii odsłonięcia swojej gwiazdy Danuta Szafarska postawiła świeczkę na gwieździe zmarłego kilka dni wcześniej Gustawa Holoubka.

gwiazdy_mapa (orginal)

Aleja Sławy występuje we wszystkich informatorach i przewodnikach po Łodzi. W ten sposób miasto przypomina o swojej, wciąż silnej filmowej tożsamości. Trudno znaleźć w polskim filmie artystę, który na jakimś etapie swojej kariery nie studiował lub nie pracował w Łodzi, nie widział słynnych hal zdjęciowych przy Łąkowej, nie współpracował z nieistniejącą już Wytwórnią Filmów Fabularnych lub innym łódzkim studiem filmowym. Pamiątek po Łodzi Filmowej jest w mieście więcej. Łódzkie Centrum Filmowe wciąż przechowuje i udostępnia zasoby dawnej WFF- ponad 300 tys. kostiumów i rekwizytów. Działa jeszcze w ograniczonym zakresie Wytwórnia Filmów Oświatowych, a dynamicznie rozwija się studio Se-Ma-For. W halach przy ul. Łąkowej działa nowoczesne TOYA STUDIOS. Muzeum Kinematografii posiada w swoich zbiorach dawny sprzęt, dokumenty, fotografie, korespondencję, archiwalne plakaty i projekty scenograficzne. W Grand Hotelu przy ul. Piotrkowskiej część pokoi dedykowano gwiazdom - są tu apartamenty m.in. Beaty Tyszkiewicz, Jana Machulskiego, Krystyny Jandy, Marka Kondrata, Daniela Olbrychskiego, Janusza Gajosa, Jerzego Stuhra.


Opracowanie: Katarzyna Zielińska
Zdjęcia: Katarzyna Zielińska, Archiwum UMŁ i PWSFTviT
(18 lipca 2008)

Miesięcznik Piotrkowska 104

Kronika Miasta Łodzi